TEMPO SEMANAL -DILI, 06/11/2012
 |
| Membru komisaun B Parlamentu Nasional, Deputadu David dias Ximenes |
Loron Sia
Fulan Novembru Octavio Iha Posibilidade reativa hikas hafoin de hetan
suspensaun iha fulan setembru tan ba halo kilat FNC ida ne’ebe kolaka iha nia.
Kazu refere mosu iha fulan Jullo. Tuir Informasaun husi parte kompetente dehan
katak kilat ne’e lakon besik iha Bar ida iha pante kelapa iha kalan ida. PNTL
mos investiga ona Feto ne’ebe deskonfia
sa’e iha kareta ne’ebe konduz husi komandante intelijen ne’e.
Noticia
kona ba reativa hikas membru PNTL ne’e iha hanoin kahor malu uitoan maibe
membru komisaun B ba asuntus defesa no seguranca, Deputadu David Dias Ximenes dehan
ne’e lavia akontese tan ba razaun ne’e la’os hetan fali ona ka lada’uk hetan
fali. Maibe Kilat lakon depois ba mosu fali iha ema seluk nia liman, ne’e mak
nia ezije nafatin atu investiga ema ne’ebe komete eru ba halo lakon kilat ne’e.
Wainhira
husu tan ba kilat ne’ebe karik hetan fali ona nune’e membru ne’ebe halo lakon
kilat ne’e bele reativa fali ona maibe mandate la aceita. “labele, labele.
Kilat ne’e lakon ita seidauk hatene oin sa maka lakon, halakon iha ne’ebe no
halo nusa maka lakon. Reativa fila fali ne’e kerdizer kee komandante Jeral la
lori ona legalidade maibe lori de’it ona ninia vontade, agora iha ne’e
secretariu do Estadu ho Ministru, sira nia pozisaun halo nusa? Ne’e favoritzmu
demais, dala ida tan favoritzmu ona.
Kilat lakon
ne’e grave. Ba ha’u uluk ami iha tropa ne’e kategora ba prosesu diciplinar
agravado katak ne’e todan nune’e bele mos espolsu, bele mos despromosaun.
David
deklara kilat PNTL ninian ne’ebe lakon ne’e hatudu katak, “primeiru frakeza
institusional, tan atu lori sai kilat ne’ene hodi halo saida ninian. Ne’e
primeiru ita tenke hatene. I Segundo, kilat atu foo sai ne’e, foo sai ba se.
Los duni nia graduadu no nia oficiais superior mas mentalidade oficiais superior
ne’e iha duni ga ou iha de’it maka favoritizmu de’it. “
“Porke ba
ami uluk ne’ebe hanesan trpa portuges ninian kilat ne’e hanesan ita nia fen, so
mate maka ema foti kilat. Nune’e husu investiga tuir to’ok kilat ne’e lakon iha
servisu fatin ou momentu ne’eba ne’ene lakon iha medan pertempuran ka lakon oin
sa. Keta momenta ne’eba membru ne’e ema tiru kanek todan maka ema foti kilat
ne’e ga ou halo nusa mas se karik nia ba bu’at seluk maka lakon, ne’e aat liu
ona,” David Ximenes dehan ho son piadas.
“Sorte ita
iha ne’e seidauk iha tribunal militar. Se iha tribunal militar ida maka oin
seluk kedan. Loloos ne’e diciplina agravadu ona ne’e esplusa. So ke ha’u admira
iha ne’ene mak labarik balun, soldadus balun la ba servisu loron hat ka loron
lima sira duni sa kedas mas ba sira ne’ebe halo lakon kilat ne’ene la iha bu’at
ida. Ne’e regualmentu sira policia nian ne’e halo nusa maka ne’e ha’u mos la
hatene.”
Membru
komisaun B ne'ebe tau matan ba asuntus Defesa no Seguranca parlamentu nasional ne’e dehan, “Ita hotu-hotu
hadomi ita nia instituisaun nune’e ita hakarak hadia. Hadia ne’e eru sira ita
korije no ita aviza malu para bu’at sira ne’e labele akontese tan.”
“Ne’e
desizaun preliminary para haree to’ok prosesu kilat ninian maibe sanksaun seluk
fali. Momentu ne’eba ne’e foti suspensaun ba nia atu buka tuir kilat ne’e lori
fali ba instituisaun. Agora dehan hetan ona, balun dehan iha Primeiru Ministru
nia liman, nune’e loloos halo investigasaun ba ema ne’ebe halo lakon ne’e tan
ba sa maka kilat ne’e mosu fali iha PM nia liman momentu ne’eba nia lori kilat
ba ne’ebe maka lakon no tan sa maka kilat ne’e lakon. Kilat ba mosu iha PM nia liman ne’e la’os sai
problema principal tan ba uluk mos ami iha esperiencia kuandu ema entrega kilat
ne’e ba liu ami nia superior sira ne’ebe la’os problema kilat karik mosu iha PM
nia liman,” David Ximenes dehan.
Wainhira
jornal ne’e via telefone koko konfirma ho sekretariu do estadu ba Segurance
ne’ebe daudaun ne’e hamutuk ho komandante jeral PNTL tuir hela konferencia
Interpol ina Roma dehan, “suspensaun ne’e temporariu nune’e nia bele reativa
fali maibe kazu refere halo ona inevstigasaun no ha’u husu ona atu haruka ba
prokuradoria atu submete ba prosesu judicial ninian.”
Kona ba
deklarasaun komandante Jeral PNTL mak dehan kilat kilat ne’ebe lakon iha semana
ikus fulan Jullo tinan ne’e hetan fali ona Sekretariu do Estadu Francisco
guterres dehan, “ha’u hanoin keta seidauk karik tan ba ha’u mos seidauk rona
bu’at ne’e iha duni ona Primeiru Ministru nia liman.
Francisco
Guterres mos aceita atu iha investigasaun maibe mos, “tenke investiga sira
ne’ebe foti kilat ne’e.”
Tuir
Informasaun katak membru PNTL ida ne’ebe deskonfia involve iha kazu foti
komandante intelijen PNTL ninian ne’e kaptura ona.
